Strategia Ukrainy: Czy najlepszą obroną jest silny atak?

Zmieniające się strategiczne priorytety Ukrainy

William Spaniel rozpoczyna swoją analizę, podkreślając pilność zagrożenia ze strony pocisków balistycznych, które obecnie dotykają Ukrainę. Podczas gdy zachodni obserwatorzy koncentrują się na uderzeniach odwetowych przeciwko rosyjskiej infrastrukturze, takiej jak rafinerie i centra logistyczne, mieszkańcy Kijowa stają przed bardziej palącym problemem: rosyjskie pociski balistyczne, które uderzają w terytorium Ukrainy z niepokojącą częstotliwością. Ataki te mają miejsce kilka razy w tygodniu i prowadzą do coraz większej liczby ofiar.

Spaniel podkreśla, że Ukraina musi priorytetowo potraktować rozwiązanie tego narastającego zagrożenia. Argumentuje, że stricte obronna strategia może już nie wystarczać. Zamiast tego Ukraina rozważa, czy najlepszym sposobem na ochronę przed atakami byłoby podjęcie zdecydowanych działań ofensywnych. Aby usystematyzować dyskusję, Spaniel wskazuje trzy potencjalne reakcje: wzmocnienie systemów obronnych w celu przechwytywania pocisków, przeprowadzanie ataków dronów w celu zlokalizowania i zniszczenia wyrzutni pocisków, lub realizację własnych ataków rakietowych Ukrainy, mających na celu neutralizację rosyjskiej produkcji oraz magazynów pocisków.

Kontekst historyczny: równowaga między obroną a ofensywą

Przechodząc do historycznego balansu pomiędzy obroną a ofensywą, Spaniel przypomina sobie wyzwania, przed którymi stanęła Ukraina w przeciwdziałaniu rosyjskim zagrożeniom z powietrza. Zauważył, że na początku 2025 roku Rosja znacznie zwiększyła wykorzystanie dronów Shahed, co prowadziło do większego obciążenia ukraińskich miast. Jednak te drony miały znaczące ograniczenia. Ich wolna prędkość oraz stosunkowo prosta budowa sprawiały, że były podatne na przechwycenie, szczególnie gdy Ukraina zaczęła produkować własne tanie drony przechwytujące. Dzięki wdrożeniu solidnych systemów detekcji oraz produkcji tysięcy przechwytujących dronów dziennie, Ukraina zdołała osiągnąć wskaźniki przechwyceń powyżej 90% dla pierwotnych dronów Shahed. To wzbudziło pytania o opłacalność wykorzystania tych dronów przez Rosję.

Jednak sytuacja zaczęła się zmieniać, gdy Rosja wprowadziła odrzutowe wersje dronów Shahed, które poruszają się znacznie szybciej niż przechwytujące drony napędzane śmigłem. Nowsze modele dają tylko jedną szansę na przechwycenie w bezpośredniej konfrontacji, zanim przejdą przez ukraińskie obrony, obniżając wskaźniki przechwyceń Ukrainy. Pomimo tego, Spaniel wskazuje, że Ukraina zdołała częściowo utrzymać kontrolę nad atakami dronów dzięki wcześniejszym inwestycjom w produkcję krajowych przechwytujących urządzeń.

Sytuacja z rosyjskimi pociskami balistycznymi wygląda zupełnie inaczej. Spaniel podkreśla, że skuteczność Ukrainy w przechwytywaniu tych pocisków dramatycznie się zmniejszyła, co Rosja najwyraźniej zauważyła i zaczęła wykorzystywać, zwiększając produkcję pocisków balistycznych. Przeznaczone do zwalczania wolniejszych dronów przechwytujących pociski produkowane przez Ukrainę okazują się niewystarczające w obliczu tych zagrożeń.

Obecne wyzwania w obronie przeciwrakietowej

Spaniel zagłębia się w palący problem trudności Ukrainy w przechwytywaniu rosyjskich pocisków balistycznych – wyzwanie potęgowane przez brak zasobów oraz ewoluujące zagrożenia. Wskazuje na zmniejszoną dostępność systemów obrony przeciwrakietowej Patriot, która pozostawiła Ukrainę w trudnym położeniu. Choć nie stwierdza, że Ukraina całkowicie wyczerpała swoje zasoby przechwytujące, ich niedostępność stała się rażąco oczywista podczas zmasowanego rosyjskiego ostrzału rakietowego 5 sierpnia, kiedy żadna z 28 nadlatujących rakiet nie została przechwycona.

Znaczącym czynnikiem przyczyniającym się do tego problemu było przekierowanie przez Stany Zjednoczone swoich pocisków Patriot w celu przeciwdziałania trwającemu konfliktowi z Iranem, priorytetowo traktując obronę sojuszników z Zatoki Perskiej, zagrożonych przez Teheran. Spaniel wyraża frustrację, jaką wywołuje ta decyzja w Ukrainie, ale podkreśla, że USA mają prawo alokować swoje zasoby zgodnie z własnymi potrzebami. Zaznacza także szerszy kontekst historycznej niedoinwestowania przez Europę w systemy obronne, takie jak Patriot, co pozostawiło kraje nieprzygotowane na przedłużające się konflikty. Tylko takie państwa jak Polska, Rumunia czy Szwecja zgromadziły zapasy systemów Patriot na potrzeby średnioterminowych działań zbrojnych przed wybuchem wojny, podczas gdy inne kraje europejskie, jak Niemcy, przygotowywały się na znacznie krótsze okresy konfliktowe.

Pomimo wzrostu zapotrzebowania na przechwytujące pociski wskutek wojny, Spaniel wyjaśnia, że obecne możliwości produkcyjne nie są w stanie sprostać pilnym potrzebom Ukrainy. Lockheed Martin, firma produkująca przechwytujące pociski PAC-3 Patriot, ma plany zwiększenia produkcji do znaczących poziomów pod koniec dekady. Jednak ten termin nie pomaga w rozwiązaniu obecnych wyzwań Ukrainy. Spaniel ostatecznie dochodzi do wniosku, że choć błędy wcześniejszej polityki obronnej są oczywiste, nie można ich już naprawić na czas, aby sprostać bieżącym potrzebom Ukrainy, co zmusza kraj do poszukiwania alternatywnych strategii w oczekiwaniu na przyszłe poprawy.

Zwrot w stronę ofensywy

Z uwagi na ograniczenia w obronie przeciwrakietowej, Spaniel twierdzi, że Ukraina nie miała wyboru i musiała przyjąć bardziej ofensywne rozwiązania. Jedną z kluczowych strategii było wykorzystanie dronów do lokalizowania i niszczenia mobilnych rosyjskich wyrzutni rakiet. Platformy takie jak Iskander, mobilna wyrzutnia rakiet balistycznych montowana na ciężarówkach, stosują taktykę, którą Spaniel nazywa „wystrzel i odjedź”. Po wystrzeleniu rakiety pojazd szybko zmienia miejsce, aby uniknąć ognia odwetowego, co znacząco utrudnia jego zlokalizowanie. Ukraińskie siły zbrojne starają się przeciwdziałać tej mobilności, używając krążących dronów do śledzenia i atakowania tych mobilnych platform po ujawnieniu ich pozycji.

Strategia ta była wielokrotnie skutecznie stosowana w praktyce. Spaniel podkreśla ostatnie udane ataki dronów, takie jak te w marcu, kiedy ukraińskie drony wykryły i zniszczyły mobilne wyrzutnie na Krymie. Operacje te ukazują skuteczność ofensywnego podejścia bazującego na technologii dronów w neutralizowaniu zagrożeń rakietowych.

Jednak Spaniel przyznaje, że strategia ta ma swoje ograniczenia, szczególnie w sytuacji, gdy rosyjskie siły przemieszczają wyrzutnie rakiet głębiej na swoje terytorium. Platformy takie jak Iskander mają już zasięg do 500 kilometrów, co wystarcza do atakowania celów daleko na terytorium Ukrainy. Ukraińskie źródła sugerują, że Rosja mogła opracować warianty o jeszcze większym zasięgu lub zmodyfikować istniejące konstrukcje w celu osiągnięcia większych odległości poprzez zmniejszenie masy ładunku.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii i zdolności

Spaniel twierdzi, że zaawansowane technologie stają się coraz bardziej kluczowe dla sukcesu ofensywnej strategii Ukrainy. Na przykład drony odgrywają kluczową rolę w lokalizowaniu i atakowaniu mobilnych wyrzutni rakiet, szczególnie tych znajdujących się głębiej na terytorium Rosji. Chociaż rosyjska obrona powietrzna pozostaje słaba, zdolność Ukrainy do skutecznych działań nad silnie bronionymi obszarami ma kluczowe znaczenie dla tego rodzaju misji.

Komunikacja jest kolejnym istotnym czynnikiem. Według Spaniela, komunikacja w czasie rzeczywistym podczas takich misji dronów jest niezwykle ważna, ponieważ operacje te wymagają dynamicznego śledzenia szybko poruszających się celów, które nie pozostają długo w jednym miejscu. W związku z tym Ukraina w dużym stopniu polega na systemach komunikacji satelitarnej, takich jak Starlink, podczas takich działań, umożliwiając dronom otrzymywanie precyzyjnych aktualizacji i instrukcji w trakcie ich operacji. Spaniel zauważa jednak potencjalne wyzwania: niechęć CEO SpaceX, Elona Muska, do wspierania ataków na rosyjskie terytorium stworzyła ograniczenia dla Ukrainy. Chociaż Musk może ostatecznie zatwierdzić dostęp do internetu satelitarnego dla wybranych misji skoncentrowanych na neutralizacji zagrożeń rakietowych, niepewność utrzymuje się i wpływa na efektywność operacyjną.

Spaniel wspomina również o propozycjach dla Ukrainy, aby używać myśliwce F-16 w podobnych operacjach. Choć wykorzystanie platform na dużych wysokościach teoretycznie umożliwiłoby ataki głęboko na terytorium Rosji, ostrzega przed ryzykiem utraty pilota i drogiego samolotu w wyniku rosyjskiej obrony przeciwlotniczej. To mocno kontrastuje z dronami, które są znacznie tańsze i nie narażają ludzkiego życia.

Uderzenie w rosyjską produkcję rakiet

Inną potencjalną drogą dla operacji ofensywnych jest celowanie w rosyjskie zakłady produkujące rakiety. Spaniel zauważa, że Ukraina już wcześniej w tym roku przeprowadziła ataki na ważny zakład produkcji rakiet we wschodniej Rosji. Te uderzenia wykazały zdolność Ukrainy do atakowania głęboko na terytorium Rosji oraz celowania w silnie ufortyfikowane obiekty.

Chociaż lutowy atak pokazał zdolność Ukrainy do uderzania głęboko na terytorium Rosji, a także niszczenia mocno chronionych struktur, Spaniel wyjaśnia, że zniszczenie zakładów produkujących pociski balistyczne wiąże się z unikalnymi wyzwaniami. Obiekty te są budowane z wykorzystaniem umocnień, które sprawiają, że są mniej podatne na zniszczenia w porównaniu do innych strategicznych infrastruktur, takich jak rafinerie paliw czy magazyny. Bombowce lub drony muszą być wyposażone w uzbrojenie zdolne do przebicia wzmocnionych struktur, co sprawia, że tego typu uderzenia są bardziej skomplikowane i wymagają więcej zasobów.

Spaniel porusza również strategiczne pytania dotyczące najlepszych sposobów wykorzystania ukraińskich zdolności ofensywnych. Czy Ukraina powinna kontynuować ataki na zakłady produkcyjne pocisków, aby potencjalnie długoterminowo osłabić zdolności Rosji, czy może skierować zasoby na bardziej wrażliwe politycznie cele, które mogłyby wywrzeć presję na Kreml w kwestii negocjacji? Sugeruje, że istnieje kompromis pomiędzy zajmowaniem się bezpośrednimi zagrożeniami rakietowymi a realizowaniem szerszych celów, które mogłyby wpłynąć na kalkulacje polityczne w Moskwie.

Spaniel kończy swoje rozważania trzeźwym przypomnieniem, że zagrożenie pociskami balistycznymi, choć niszczycielskie dla morale ukraińskich cywilów i infrastruktury, nie wpływa bezpośrednio na linię frontu konfliktu militarnego. To stawia ukraińskich strategów przed trudnymi wyborami dotyczącymi tego, które zagrożenia należy priorytetowo potraktować i gdzie skupić ograniczone zasoby ofensywne.

Co zostało powiedziane i kiedy

Tezy przedstawione w artykule oraz momenty w nagraniu, w których były omawiane. Każdy link poniżej przenosi do odpowiedniego miejsca w nagraniu.

• Spaniel podkreśla pilność zagrożenia pociskami balistycznymi, które obecnie dotykają Ukrainę. 02:21.
• Rosyjskie pociski balistyczne uderzają w terytorium Ukrainy z niepokojącą częstotliwością, następuje to kilka razy w tygodniu. 00:25.
• Spaniel podkreśla, że ataki rakietowe prowadzą do wzrostu liczby ofiar. 00:13.
• Spaniel przedstawia trzy potencjalne reakcje Ukrainy: wzmocnienie systemów obronnych w celu przechwytywania pocisków, przeprowadzanie ataków dronów w celu zlokalizowania i zniszczenia wyrzutni pocisków, lub realizację własnych ataków rakietowych Ukrainy, mających na celu neutralizację rosyjskiej produkcji oraz magazynów pocisków. 00:57.
• Spaniel wspomina, że na początku 2025 roku Rosja znacznie zwiększyła wykorzystanie dronów Shahed, co prowadziło do większego obciążenia ukraińskich miast. 01:13.
• Ukraina osiągnęła wskaźniki przechwyceń powyżej 90% dla pierwotnych dronów Shahed dzięki wdrożeniu solidnych systemów detekcji oraz produkcji tysięcy przechwytujących dronów dziennie. 01:29.
• Rosja wprowadziła odrzutowe wersje dronów Shahed, które obniżyły wskaźniki przechwyceń Ukrainy ze względu na ich większą prędkość. 01:56.
• Ukraina zdołała częściowo utrzymać kontrolę nad atakami dronów dzięki inwestycjom w produkcję krajowych przechwytujących urządzeń. 01:24.
• Spaniel podkreśla, że skuteczność Ukrainy w przechwytywaniu rosyjskich pocisków balistycznych dramatycznie się zmniejszyła, co Rosja zaczęła wykorzystywać. 02:21.
• Przeznaczone do zwalczania wolniejszych dronów przechwytujące pociski nie są wystarczające wobec pocisków balistycznych. 02:34.
• Zmniejszona dostępność systemów obrony przeciwrakietowej Patriot dla Ukrainy. 04:08.
• Podczas zmasowanego rosyjskiego ostrzału rakietowego 5 sierpnia żadna z 28 nadlatujących rakiet nie została przechwycona. 04:08.
• Stany Zjednoczone przekierowały swoje pociski Patriot w celu przeciwdziałania trwającemu konfliktowi z Iranem, priorytetowo traktując obronę sojuszników z Zatoki Perskiej zagrożonych przez Teheran. 04:19.
• Historyczne niedoinwestowanie Europy w systemy obronne, takie jak Patriot; tylko Polska, Rumunia i Szwecja zgromadziły zapasy Patriotów na potrzeby średnioterminowych działań przed wybuchem wojny. 05:12.
• Lockheed Martin planuje zwiększyć produkcję przechwytujących pocisków PAC-3 Patriot do znaczących poziomów pod koniec dekady. 06:13.
• Ukraina aktualnie zmaga się z brakiem zasobów i ewoluującymi zagrożeniami, co zmusza ją do poszukiwania alternatywnych strategii. 13:47.
• Ukraina przyjęła ofensywne rozwiązania, takie jak użycie dronów do lokalizowania i niszczenia mobilnych rosyjskich wyrzutni rakiet. 07:17.
• Spaniel podkreśla udane ukraińskie ataki dronów w marcu na mobilne wyrzutnie na Krymie. 08:03.
• Rosja przeniosła wyrzutnie rakiet dalej na swoje terytorium, a platformy takie jak Iskander mają zasięg do 500 kilometrów. 08:53.
• Ukraińskie źródła sugerują, że Rosja mogła opracować warianty rakiet o większym zasięgu poprzez zmniejszenie masy ładunku. 09:16.
• Satelity, takie jak Starlink, są kluczowe dla komunikacji w czasie rzeczywistym podczas dynamicznych operacji dronów. 10:10.
• Niechęć Elona Muska do wspierania ataków na terytorium Rosji wpłynęła na zależność Ukrainy od Starlink. 10:10.
• Spaniel zwraca uwagę na propozycje dla Ukrainy dotyczące wykorzystania myśliwców F-16 w operacjach głęboko na terytorium Rosji. 10:44.
• Spaniel ostrzega przed ryzykiem związanym z użyciem F-16 w silnie bronionych przestrzeniach powietrznych. 11:05.
• Ukraina przeprowadziła ataki na zakład produkcji rakiet we wschodniej Rosji na początku tego roku. 11:24.
• Zniszczenie zakładów produkujących pociski balistyczne z umocnionymi strukturami jest szczególnie wymagające pod względem zasobów. 11:55.
• Spaniel porusza strategiczne pytanie dotyczące celowania w zakłady produkcyjne pocisków versus politycznie wrażliwe cele, aby wywrzeć presję na Kreml w kwestii negocjacji. 12:22.
• Spaniel konkluduje, że zagrożenie pociskami balistycznymi nie wpływa bezpośrednio na linie frontu konfliktu militarnego. 13:17.
• Ukraina stoi przed złożonymi wyborami między wzmacnianiem obrony natychmiastowej a osiąganiem strategicznych korzyści ofensywnych w celu ograniczenia zagrożeń rakietowych. 13:34.
• Ukraińskie trudności w przechwytywaniu pocisków i dronów skłoniły ją do działań ofensywnych, takich jak ataki dronów na mobilne wyrzutnie i zakłady produkcji rakiet. 08:03.